Luister-quickstart (sdroxide — kortegolf & omroep)
Een korte, taakgerichte handleiding om sdroxide als luisteraar te
gebruiken: door het omroepschema bladeren, lange golf, middengolf en kortegolf
afstemmen, opschrijven wat je hoort en een ontvangstrapport versturen. Niets
hiervan vraagt een licentie of een zender — het luisterscherm is met opzet een
schone ontvanger. Voor de volledige uitleg per knop zie
USER_MANUAL.md; voor het waarom van deze fork zie de
README.
Dit is de CB/SWL-fork van sdroxide. De luisterhulpmiddelen zijn bovenop het
amateurprogramma gezet; de amateurkant, en al het andere, is upstream en
ongewijzigd.
English: listening-quickstart.en.md. Français:
listening-quickstart.fr.md. Italiano:
listening-quickstart.it.md. PDF:
listening-quickstart.nl.pdf.
Vetgedrukte namen zoals SETTINGS en SWL LOG zijn knoppen en velden zoals
ze op het scherm staan. Settings > Radio is een menupad.
Wat je nodig hebt
- Een SDR of een radio die sdroxide ondersteunt. Elk exemplaar volstaat; om
te luisteren zijn dit de gebruikelijke keuzes:
- RTL-SDR (dongle) — native, geen SoapySDR nodig.
- RX-888 / RX-888 Mk2 — native; de firmware wordt automatisch geüpload.
- Airspy HF+ (Dual / Discovery / Ranger) — native, 0,5 kHz–31 MHz.
- Een alleen-ontvangst-ontvanger zoals de ATS Mini (een ESP32 +
Si4732) — de computer stemt hem af en demoduleert zelf niets; het geluid
komt via een geluidskaart terug.
- Ook mogelijk: HackRF, Airspy R2/Mini, SDRplay RSP, ELAD, PlutoSDR, of een
CAT-radio via seriële poort + geluidskaart, TCI, OpenHPSDR of SoapySDR.
- Een antenne. Voor kortegolf doet zelfs een lange draad wonderen; een
omroepband wil meer draad dan een 11 m-spriet.
- sdroxide geïnstalleerd (hieronder).
Installeren
- Windows — de installer (
.msi) of de draagbare .zip: zie de
Releases-pagina.
- Linux — de AppImage (één bestand,
chmod +x en starten), de .deb,
of de draagbare tarball.
- macOS — de
.dmg.
Je kunt sdroxide ook als server draaien en in een browser openen:
sdroxide --server, dan http://localhost:4950.
Deel A — Eenmalige instelling
Alles hier wordt onder ~/.config/sdroxide-brown/ bewaard, dus je doet het één keer.
1. Kies je radio
Open SETTINGS en ga naar het tabblad Radio. Kies je interface, de
samplerate en de gain. Wijzigingen gelden direct na Apply / reconnect.
Een ATS Mini kies je hier ook, als alleen-ontvangst-bron.
2. Zet het luisterscherm aan
Settings > Radio > Transmit controls > SWL mode verbergt elke
zendknop — PTT, TUNE, CALL CQ en de rest — en vervangt de ham-chips door die van
de luisteraar (SCHEDULE, SWL LOG). Het staat per radio, dus een
luisterset en een zendamateurradio kunnen naast elkaar bestaan. Settings > UI >
Start in SWL mode, of --swl op de opdrachtregel, maakt elke radio een
luisteraar. Een alleen-ontvangst-radio (een publieke SDR, een RTL-SDR) krijgt
Listening controls in zijn waarschuwingsbalk, wat hetzelfde doet.
3. Vul je gegevens in
Ga naar het tabblad General:
- Locator / grid — je Maidenhead-grid. Het SWL LOG-venster vult hiermee de
locator van elke ontvangst voor.
- IARU region — de regio die het bandplan bepaalt.
- Op het tabblad Spots, Report as (SWL) — de identiteit die je
ontvangstrapporten en de PSK Reporter/WSPR-uploads ondertekent. Die staat met
opzet los van een callsign: hij wordt nooit geseind, gelogd of gespot.
Deel B — Luisteren
- Kies een omroepband op de bandbalk: LW, MW, SW of FM — of
AIR en MIL voor de civiele en militaire luchtvaartbanden.
- Op kortegolf heet de meterband bij naam —
SW 49m · AM — en is hij een
snelkoppeling, zodat je direct naar het stuk van een omroepband springt.
- Kies de mode: AM voor de omroepbanden, SAM voor synchrone AM,
WFM voor FM-omroep.
- ECSS. Op SAM houden de presets ECSS-U en ECSS-L één zijband
over en onderdrukken de andere — de middengolf-DX-truc om een naburig kanaal
weg te drukken.
- Tone. De Tone-rij van het SWL LOG-venster kantelt de bas, mid en
treble van het gedemoduleerde geluid, vóór de luidsprekers. Omroepgeluid wil
een toonregeling die de amateurgeluidketen nooit nodig had.
- Iets gemist? REPLAY speelt de laatste twee minuten af in plaats van
live — om de stationsnaam te vangen die je net hoorde.
Deel C — Het omroepschema
Het SCHEDULE-venster is de werklijst van de luisteraar: het maakt van
hetzelfde EiBi-schema dat de waterfall van labels voorziet een tabel van zo’n
4.600 omroepuitzendingen. Filter op een UTC-tijd (of now), vrije tekst,
taal, doelgebied en een meterband, en markeer wat je volgt met
★ FAVS. Een rij kun je TUNE-en — hetzelfde als op zijn label op de
waterfall klikken — of direct LOG-gen in het ontvangstlogboek, met station,
taal en zenderlocatie al ingevuld. SOLAR TIME zet de lokale tijd op de
zender naast zijn locatie.
Deel D — Het ontvangstlogboek (SWL LOG)
Het SWL LOG-venster is jouw verslag van wat er is gehoord:
- + NEW logt het station waar de ontvanger nu op staat, met de live
frequentie, mode en S-meterwaarde; LOG op een SCHEDULE-rij vult de rest
in. Het formulier bevat het station, de frequentie, de mode, de taal, de
SINPO- of SIO-cijfers en je notities.
- Antenna — de gebruikte antenne, in je eigen woorden (“Longwire 20 m”,
“MLA-30-loop”). Zet hem één keer; elke ontvangst legt hem vast.
- REPORT schrijft de geselecteerde ontvangst uit als tekstrapport om naar de
omroep te sturen — de cijfers, de received-at-locator en de antenne,
ondertekend met je rapportidentiteit en met sdroxide_SWL als programmanaam.
- report sent en QSL received volgen de hele lus, horen → rapporteren →
QSL afwachten: REPORT stempelt de eerste, en een klein sent- of
QSL-merk op de rij laat zien hoever elke vangst is.
- rcl op een rij stemt met één klik terug naar de frequentie en mode van die
ontvangst, om te kijken of het station terug is.
- Pirate markeert een illegale uitzending; de rij draagt een Jolly Roger.
- Show filtert de lijst op vrije tekst, band en dag, met een
Pirates only-schakelaar. CSV en ADIF bewaren het hele logboek —
de ADIF als ontvangstrecords, geen verbindingen.
- SIG ID benoemt wat er op de dial staat, gerangschikt naar mode,
frequentie, band en doorlaatband uit een ingebouwde catalogus van ~60
signalen, met een sigidwiki-link naar het voorbeeld.
- JOBS neemt een band op met een timer — laat het lopen en kom terug bij
bestanden die op UTC, frequentie en mode zijn genoemd.
- Scannen veegt een band af en benoemt wat het tegenkomt.
- Omroep- en utility-labels — EiBi-zenders, tijdseinen, VOLMET en de rest —
worden op de waterfall en de panadapter getekend.
Hulp en links
- README — het volledige overzicht van de fork.
- USER_MANUAL.md — de handleiding, knop voor knop.
- Releases — de
nieuwste build voor elk platform.
Goede ontvangst en goede DX! 73